مخملك
مخملك چيست؟
بيماري مخملك به صورت ضايعاتي پوستي در كودكان تظاهر پيدا ميكند. اين بيماري بدنبال عفونت باكتري يك نوع باكتري بنام استرپتوكوك گروه A ايجاد ميشود. اين باكتري در انسان ميتواند گلودرد چركي و يا زردزخم ايجاد كند. ابتلا به مخملك بطور شايع بعد از گلودرد چركي و ندرتاً بدنبال زردزخم اتفاق ميافتد.
علائم و نشانههاي بیماری مخملک
در تب مخملك، ضايعاتي شبيه آفتابسوختگي همراه با برجستگيهاي ريز برروي پوست بيمار ظاهر ميشود كه ممكن است خارش به همراه داشته باشد. اين ضايعات ابتدا پوست صورت و گردن را درگير ميكند اما يك منطقه دور دهان بيمار فاقد اين تغييرات ميباشد، بدنبال آن برروي پوست قفسه سينه و پشت بدن، گسترش پيداكرده و بتدريج ساير نقاط بدن را نيز درگير ميكند. در چينهاي بدن بويژه قسمتهاي تحتاني بازو و اطراف آرنج، خطوط قرمز ويژه اين بيماري شكل ميگيرد. وقتي برروي اين ضايعات جوش مانند قرمز، فشار ميآوريم تغيير رنگ داده و سفيد ميشوند. 6 روز بعد از عفونت با باكتري استرپتوكوك، ضايعات پوستي محو ميشوند اما پوست تحت تاثير آنها شروع به پوستهريزي ميكند.
ضايعات پوستي جوش مانند، بارزترين علامت تب مخملك ميباشد اما برخي علائم ديگر نيز وجود دارند كه بوسيله آنها ميتوان تشخيص بيماري را قطعي كرد. تن مخملك معمولاً همراه با يك گلودرد و تب 3/38 درجه سانتيگراد آغاز ميشود و غدد لنفاوي موجود در گردن بيمار متورم ميگردند. كودك مبتلا ناخوش بنظر ميرسد. لوزهها و حلق بيمار با پوشش سفيد رنگي پوشيده شده يا اينكه قرمز و متورم بهنظر ميرسد و لكههايي از چرك سفيد يا زرد وجود دارد. تب مخملك بندرت ممكن است بدنبال زردزخم ايجاد شود. زردزخم يك بيماري پوستي است كه عامل آن باكتري استرپتوكوك گروه A ميباشد.
حساسيت و مقاومت افراد در مقابل مخملك
تب مخملك يك بيماري عفوني است كه با باكتري استرپتوكوك گروه A ايجاد ميشود. اين باكتري يك نوع سم توليد ميكند كه در افراد حساس باعث ايجاد ضايعات پوستي جوش مانند ميشود. همه انواع باكتري استرپتوكوك اين سم را توليد نميكند و همه افراد نيز به آن حساس نميباشند. از بين دو كودك كه در يك خانواده زندگي ميكنند و هر دو مبتلا به عفونت با اين باكتري هستند ممكن است كودك حساس، به تب مخملك مبتلا شود و ديگري كه مقاوم است، علائمي در او ظاهر نگردد.
دوره كمون
ضايعات پوستي تب مخملك حدود 2 روز بعد از عفونت گلو ظاهر ميشود و دوره كمون عفونت استرپتوكوكي 2 تا 7 روز پس از تماس ميباشد.
دوره بيماري
زماني كه تب مخملك بدنبال عفونت گلو اتفاق ميافتد در مدت 3 تا 5 روز تب بيماري قطع شده، پس از آن گلودرد بيمار بزودي برطرف ميشود. 6 روز پس از شروع علائم گلودرد، ضايعات پوستي تب مخملك محو ميشود، اما پوست تحت تاثير بيماري ممكن است شروع به پوستهريزي كند. دوره پوستهريزي 10 روز طول ميكشد، بدنبال درمان آنتيبيوتيكي، در طول يك هفته، عفونت بهبود مييابد.
راههاي انتقال بيماري
عفونتهاي استرپتوكوكي گروهي A كه تب مخملك ايجاد ميكنند واگير دارند. باكتري استرپتوكوكي ميتواند از طريق تماس با ذرات مايع گلو و بيني فرد مبتلا منتقل شود. اين باكتري همچنين از طريق لمس پوست فرد مبتلا به زردزخم يا از طريق حوله مشترك و لباسها و رختخواب بيمار انتقال مييابد.
مراقبتهاي لازم در منزل
در صورتي كه يك كودك مبتلا به تب مخملك گردد بهتر است از ساير اعضاي خانواده بويژه نوزادان و خواهر و برادرهاي كوچكتر خود جدا نگهداشته شود. ليوان و ظروف غداخوري بيمار را جدا كنيد و براي شستن آنها از آب داغ و مايعات ضدباكتري استفاده كنيد. اگر از كودك بيمار مراقبت ميكنيد، دستهاي خود را دائماً بشوئيد و تميز نگهداريد.
كودك مبتلا به عفونت استرپتوكي ممكن است بلع دردناك داشته باشد، در صورت لزوم ميتوانيد از غذاهاي نرم و مايعات، براي تغذيه كودك استفاده كنيد.
درمان حرفهاي
در صورتي كه پزشك كودك شما به تب مخملك ناشي از عفونت استرپتوكوكي گلو شك كرد، از ترشحات گلوي كودك با استفاده از يك سواب و بدون هيچگونه دردي نمونهبرداري خواهد كرد. اين نمونه بايد كشت شود تا مشخص شود كه آيا باكتري استرپتوكوك A در آزمايشگاه رشد ميكند يا نه.
زماني كه تشخيص عفونت استرپتوكوكي قطعي شد با استفاده از پنيسيلين يا ساير آنتيبيوتيكها ميتوان درمان را شروع كرد. دارو به طور تزريقي يا خوراكي مصرف ميشود.
از آنجايي كه ميزان واكنشهاي آلرژيك در استفاده خوراكي آنتيبيوتيكها كمتر است، پزشكان تمايل بيشتري به آن دارند. اما درمان خوراكي به پدر و مادر و ساير مراقبان كودك در منزل بستگي دارد. بايد مطمئن شد كه كودك دوره كامل درمان را دريافت خواهد كرد. علاوه بر آن درمان خوراكي 10 روز به طول ميانجامد.
چه موقع با پزشك كودك خود مشورت كنيد؟
اگر كودك شما بطور ناگهاني دچار ضايعات پوستي جوش مانند شود بخصوص در صورتي كه همراه با تب، گلودرد و تورمهايي در منطقه گردن باشد، با پزشك مشورت كنيد.
در صورت مشاهده هر كدام از علائم گلودرد چركي به پزشك اطلاع دهيد بويژه اگر اخيراً يكي از افراد خانواده مبتلا شده باشد.
